En Güçlü Referanslar Bazen Sessiz Kalır

İyi bir makine, her zaman yüksek sesle tavsiye edilmez.

Bir makine alacaksınız. Doğal olarak referans istiyorsunuz. "Kullanan var mı, ne diyor?" sorusu makuldür, hatta çoğu zaman gereklidir.

Ama burada durup şu soruyu sormak gerekir: Referans verecek kişi kim? Ve neden konuşsun?

Aynı Sektörden Referans: Dikkatle Okuyun

Referans aldığınız kişi sizinle aynı sektördeyse, büyük ihtimalle aynı pazarda rekabet ettiğiniz bir firmadır. Sizden gerçekten memnunsa bile, bunu yüksek sesle anlatmak istemeyebilir. Çünkü sizi tavsiye etmek, bir bakıma kendi rakibini güçlendirmek anlamına gelir.

Bu yüzden aynı sektörden gelen referans ya sessiz kalır, ya muğlak konuşur, ya da mesafeli durur. Bu çoğu zaman kötü niyet değil, doğal bir çıkar dengesidir.

Her Ses Aynı Derecede Bağımsız Değildir

Her referans aynı derecede bağımsız değildir. Kimi zaman söylenen sözün arkasında tecrübe kadar yakınlıklar, alışverişler ve küçük hesaplar da bulunabilir.

Sessizliğin Anlamı

Sektörde herkesin bildiği ama pek az kişinin yüksek sesle söylediği bir gerçek vardır: Bir makine bir işletmede gerçekten fark yaratıyorsa, ondan memnun kalanlar çoğu zaman bunu yüksek sesle tavsiye etmez.

Bizden makine alıp üretimini hızlandıran, maliyetini düşüren ve teknolojik üstünlük elde eden kişi, o ışığı kolay kolay rakibine tutmaz. Bu yüzden bazen sessizlik, memnuniyetsizliğin değil; sistemin tıkır tıkır işlediğinin ve yatırımın fazlasıyla karşılık bulduğunun işareti olabilir.

Kendi Yolunuzu Kendiniz Aydınlatın

Bu, referansın değersiz olduğu anlamına gelmez. Ama referans, körü körüne güvenilecek bir araç da değildir. Daha doğru olan, doğru soruları sormaktır:

Bu soruların cevapları, çoğu zaman övgü dolu bir referans mektubundan daha fazlasını anlatır.

En güçlü referanslar bazen sessiz kalır. Onu duyabilmek için biraz daha dikkatli dinlemek gerekir.